Η Λεγεωνέλλα πολλαπλασιάζεται στο χλιαρό νερό των κτιρίων
Η Λεγεωνέλλα ή Λεγιονέλλα (Legionella pneumophila) είναι το βακτήριο που προκαλεί τη νόσο των λεγεωναρίων. Ζει στα δίκτυα νερού των κτιρίων και η πρόληψη ξεκινά από κάτι απλό: τη σωστή θερμοκρασία σε κάθε σημείο του δικτύου.
Η θερμοκρασία κρίνει τον κίνδυνο
Η Legionella πολλαπλασιάζεται στο χλιαρό νερό και θανατώνεται στο ζεστό. Γι' αυτό το ζεστό νερό πρέπει να μένει ζεστό και το κρύο κρύο, σε όλο το δίκτυο και όχι μόνο στον θερμαντήρα.
Πρόληψη: μετρήστε τη θερμοκρασία
Η μέτρηση θερμοκρασίας είναι ο πιο απλός τρόπος να ξέρετε αν ένα δίκτυο είναι υπό έλεγχο. Οι οδηγίες προβλέπουν μέτρηση κάθε μήνα στα ίδια σημεία ελέγχου, στο ζεστό και στο κρύο νερό.
Έξοδος θερμαντήρα
60 °C και πάνωΜέτρηση κάθε μήναΕπιστροφή ανακυκλοφορίας
50 °C και πάνωΙδανικά 55 °C, κάθε μήναΠιο μακρινή βρύση ζεστού
50 °C σε 1 λεπτό55 °C σε μονάδες υγείας, κάθε μήναΒρύσες κρύου νερού
κάτω από 20 °C σε 2 λεπτάΜέτρηση κάθε μήναΗ μηνιαία μέτρηση δείχνει μια στιγμή. Η συνεχής καταγραφή με αισθητήρες δείχνει τι γίνεται ανάμεσα στις μετρήσεις, για παράδειγμα αν η θερμοκρασία πέφτει τη νύχτα ή σε όροφο που μένει κλειστός, και ειδοποιεί αμέσως όταν βγει εκτός ορίων.
Ρωτήστε για συνεχή καταγραφήΠηγές: HSE, HSG274 Part 2, πίνακας ελέγχων (μηνιαίες μετρήσεις στα σημεία ελέγχου). ECDC, European technical guidelines (2017).
Τι χρειάζεται κάθε κτίριο
Ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα
Δειγματοληψία για Legionella τουλάχιστον μία φορά το εξάμηνο. Έλεγχος του δικτύου πριν ανοίξει η σεζόν, τρέξιμο του νερού στα δωμάτια που μένουν κλειστά, προσοχή σε πισίνες και spa.
Πού αναπτύσσεται η ΛεγιονέλλαΝοσοκομεία, κλινικές, μονάδες ηλικιωμένων
Οι χρήστες είναι οι πιο ευάλωτοι. Δειγματοληψία για Legionella και Pseudomonas aeruginosa κάθε εξάμηνο, και εκτίμηση κινδύνου του δικτύου έως 12 Ιανουαρίου 2029.
Φίλτρα στα σημεία χρήσηςΔιαχειριστές κτιρίων
Τυφλά σκέλη, δεξαμενές, θερμαντήρες και πύργοι ψύξης. Η θερμοκρασία σε κάθε σημείο του δικτύου δείχνει πού βρίσκεται ο κίνδυνος.
Θερμοκρασίες και θερμική απολύμανσηΤι ορίζει η νομοθεσία
Το 2024 δηλώθηκαν στην Ελλάδα 116 κρούσματα νόσου των λεγεωναρίων, από 59 το 2023. Για το νερό μέσα στα κτίρια ισχύουν τα εξής.
- Κάτω από 1.000 CFU/LΤο όριο για τη Legionella στο εσωτερικό δίκτυο νερού ενός κτιρίου.
- Κάθε εξάμηνοΔειγματοληψία για Legionella σε νοσοκομεία, κλινικές, κέντρα υγείας, οίκους ευγηρίας, ξενοδοχεία, τουριστικές εγκαταστάσεις, σχολεία, σωφρονιστικά ιδρύματα και στρατόπεδα, με ευθύνη του υπευθύνου λειτουργίας.
- Έως 12 Ιανουαρίου 2029Εκτίμηση κινδύνου του εσωτερικού δικτύου σε νοσοκομεία, ιδιωτικές κλινικές, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, σωφρονιστικά ιδρύματα, και σε τουριστικές εγκαταστάσεις από 250 κλίνες. Απαιτείται για την έκδοση ή την τροποποίηση της άδειας λειτουργίας.
ΚΥΑ Δ1(δ)/ΓΠ οικ. 27829/2023 (ΦΕΚ Β' 3525/2023), όπως τροποποιήθηκε με την ΚΥΑ Δ1(δ)/ΓΠ οικ. 35986/2025 (ΦΕΚ Β' 4401/2025). Κρούσματα: ECDC, ετήσια επιδημιολογική έκθεση για το 2024 (Μάιος 2026).
Ο οδηγός
- Τι είναι η ΛεγιονέλλαΠώς μεταδίδεται, ποιους αφορά περισσότερο και τι δείχνουν τα στοιχεία.
- Πού αναπτύσσεται στο δίκτυοΤα σημεία μιας εγκατάστασης με τον μεγαλύτερο κίνδυνο.
- ΒιοφίλμΓιατί προστατεύει τη Legionella από την απολύμανση.
- ΣυμπτώματαΝόσος των λεγεωναρίων και πυρετός Pontiac, οι δύο μορφές της λεγεωνέλλωσης, και πότε χρειάζεται γιατρός.
- Οργανισμοί και οδηγίεςΕΟΔΥ, ECDC, Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και άλλοι φορείς.
- Όλες οι μέθοδοι αντιμετώπισηςΠώς δουλεύει η καθεμία, πού ταιριάζει και τι περιορισμούς έχει.
Οι μέθοδοι αντιμετώπισης με μια ματιά
Καμία μέθοδος δεν ταιριάζει σε κάθε κτίριο. Η επιλογή γίνεται μετά από αυτοψία και δειγματοληψία, και συχνά συνδυάζονται δύο μέθοδοι.
| Μέθοδος | Πού δρα | Διάρκεια δράσης | Χρήση |
|---|---|---|---|
| Θερμική απολύμανση | Δίκτυο ζεστού νερού | Όσο διαρκεί η εφαρμογή | Έκτακτη |
| Υπερχλωρίωση | Όλο το δίκτυο, με νερό κάτω από 30 °C | Όσο διαρκεί η εφαρμογή | Έκτακτη |
| Διοξείδιο του χλωρίου | Ζεστό και κρύο νερό | Συνεχής, σε όλο το δίκτυο | Μόνιμη |
| Σταθεροποιημένο διοξείδιο του χλωρίου | Ζεστό και κρύο νερό | Συνεχής, σε όλο το δίκτυο | Μόνιμη |
| Όζον | Δεξαμενές και πύργοι ψύξης | Δεν μένει υπόλειμμα στο δίκτυο | Σημειακή |
| Υπεριώδης ακτινοβολία UV-C | Στο σημείο της συσκευής | Δεν μένει υπόλειμμα στο δίκτυο | Συμπληρωματική |
| Φίλτρα σημείου χρήσης 0,2 μm | Βρύση ή ντους | Όσο ζει το φίλτρο, 1 έως 3 μήνες | Προστασία χρήστη |
Βρέθηκε Legionella σε δείγμα;
Αυτοψία, έκτακτη απολύμανση και επανέλεγχος, σε Αττική και όλη την Ελλάδα. Αν έχετε ήδη αποτελέσματα εργαστηρίου, στείλτε τα μαζί με το μήνυμά σας.
Πηγές: ECDC, ετήσια επιδημιολογική έκθεση για τη νόσο των λεγεωναρίων 2024 (Μάιος 2026). ECDC, European technical guidelines for the prevention, control and investigation of infections caused by Legionella species (2017). HSE, HSG274 Part 2 (2024). Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Legionella and the prevention of legionellosis (2007). ΚΥΑ για το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης, όπως ισχύει. Τελευταίος έλεγχος περιεχομένου: 21 Νοεμβρίου 2026.