Η Λεγεωνέλλα πολλαπλασιάζεται στο χλιαρό νερό των κτιρίων

Η Λεγεωνέλλα ή Λεγιονέλλα (Legionella pneumophila) είναι το βακτήριο που προκαλεί τη νόσο των λεγεωναρίων. Ζει στα δίκτυα νερού των κτιρίων και η πρόληψη ξεκινά από κάτι απλό: τη σωστή θερμοκρασία σε κάθε σημείο του δικτύου.

Τρυβλίο καλλιέργειας σε χέρι με εργαστηριακό γάντι
Η καλλιέργεια σε τρυβλίο είναι η μέθοδος αναφοράς για την ανίχνευση της Legionella στο νερό (EN ISO 11731).

Η θερμοκρασία κρίνει τον κίνδυνο

Η Legionella πολλαπλασιάζεται στο χλιαρό νερό και θανατώνεται στο ζεστό. Γι' αυτό το ζεστό νερό πρέπει να μένει ζεστό και το κρύο κρύο, σε όλο το δίκτυο και όχι μόνο στον θερμαντήρα.

Κάτω από 20 °CΣτο κρύο νερό η Legionella δεν πολλαπλασιάζεται, αλλά επιβιώνει.
20–45 °CΠολλαπλασιάζεται, πιο γρήγορα στους 32–42 °C, ειδικά σε στάσιμο νερό και βιοφίλμ.
50–60 °CΔεν πολλαπλασιάζεται. Για να θανατωθεί το 90 % χρειάζονται 80 έως 124 λεπτά στους 50 °C και 2 λεπτά στους 60 °C.
70 °CΘανατώνεται σχεδόν ακαριαία. Σε αυτή τη θερμοκρασία γίνεται η θερμική απολύμανση.
Εικόνα 1. Συμπεριφορά της Legionella ανάλογα με τη θερμοκρασία του νερού. Πηγές: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Legionella and the prevention of legionellosis (2007). ECDC, European technical guidelines (2017).

Πρόληψη: μετρήστε τη θερμοκρασία

Η μέτρηση θερμοκρασίας είναι ο πιο απλός τρόπος να ξέρετε αν ένα δίκτυο είναι υπό έλεγχο. Οι οδηγίες προβλέπουν μέτρηση κάθε μήνα στα ίδια σημεία ελέγχου, στο ζεστό και στο κρύο νερό.

Έξοδος θερμαντήρα

60 °C και πάνωΜέτρηση κάθε μήνα

Επιστροφή ανακυκλοφορίας

50 °C και πάνωΙδανικά 55 °C, κάθε μήνα

Πιο μακρινή βρύση ζεστού

50 °C σε 1 λεπτό55 °C σε μονάδες υγείας, κάθε μήνα

Βρύσες κρύου νερού

κάτω από 20 °C σε 2 λεπτάΜέτρηση κάθε μήνα

Η μηνιαία μέτρηση δείχνει μια στιγμή. Η συνεχής καταγραφή με αισθητήρες δείχνει τι γίνεται ανάμεσα στις μετρήσεις, για παράδειγμα αν η θερμοκρασία πέφτει τη νύχτα ή σε όροφο που μένει κλειστός, και ειδοποιεί αμέσως όταν βγει εκτός ορίων.

Ρωτήστε για συνεχή καταγραφή

Πηγές: HSE, HSG274 Part 2, πίνακας ελέγχων (μηνιαίες μετρήσεις στα σημεία ελέγχου). ECDC, European technical guidelines (2017).

Τι χρειάζεται κάθε κτίριο

Ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα

Δειγματοληψία για Legionella τουλάχιστον μία φορά το εξάμηνο. Έλεγχος του δικτύου πριν ανοίξει η σεζόν, τρέξιμο του νερού στα δωμάτια που μένουν κλειστά, προσοχή σε πισίνες και spa.

Πού αναπτύσσεται η Λεγιονέλλα

Νοσοκομεία, κλινικές, μονάδες ηλικιωμένων

Οι χρήστες είναι οι πιο ευάλωτοι. Δειγματοληψία για Legionella και Pseudomonas aeruginosa κάθε εξάμηνο, και εκτίμηση κινδύνου του δικτύου έως 12 Ιανουαρίου 2029.

Φίλτρα στα σημεία χρήσης

Διαχειριστές κτιρίων

Τυφλά σκέλη, δεξαμενές, θερμαντήρες και πύργοι ψύξης. Η θερμοκρασία σε κάθε σημείο του δικτύου δείχνει πού βρίσκεται ο κίνδυνος.

Θερμοκρασίες και θερμική απολύμανση

Τι ορίζει η νομοθεσία

Το 2024 δηλώθηκαν στην Ελλάδα 116 κρούσματα νόσου των λεγεωναρίων, από 59 το 2023. Για το νερό μέσα στα κτίρια ισχύουν τα εξής.

  • Κάτω από 1.000 CFU/LΤο όριο για τη Legionella στο εσωτερικό δίκτυο νερού ενός κτιρίου.
  • Κάθε εξάμηνοΔειγματοληψία για Legionella σε νοσοκομεία, κλινικές, κέντρα υγείας, οίκους ευγηρίας, ξενοδοχεία, τουριστικές εγκαταστάσεις, σχολεία, σωφρονιστικά ιδρύματα και στρατόπεδα, με ευθύνη του υπευθύνου λειτουργίας.
  • Έως 12 Ιανουαρίου 2029Εκτίμηση κινδύνου του εσωτερικού δικτύου σε νοσοκομεία, ιδιωτικές κλινικές, μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, σωφρονιστικά ιδρύματα, και σε τουριστικές εγκαταστάσεις από 250 κλίνες. Απαιτείται για την έκδοση ή την τροποποίηση της άδειας λειτουργίας.

ΚΥΑ Δ1(δ)/ΓΠ οικ. 27829/2023 (ΦΕΚ Β' 3525/2023), όπως τροποποιήθηκε με την ΚΥΑ Δ1(δ)/ΓΠ οικ. 35986/2025 (ΦΕΚ Β' 4401/2025). Κρούσματα: ECDC, ετήσια επιδημιολογική έκθεση για το 2024 (Μάιος 2026).

Οι μέθοδοι αντιμετώπισης με μια ματιά

Καμία μέθοδος δεν ταιριάζει σε κάθε κτίριο. Η επιλογή γίνεται μετά από αυτοψία και δειγματοληψία, και συχνά συνδυάζονται δύο μέθοδοι.

ΜέθοδοςΠού δραΔιάρκεια δράσηςΧρήση
Θερμική απολύμανσηΔίκτυο ζεστού νερούΌσο διαρκεί η εφαρμογήΈκτακτη
ΥπερχλωρίωσηΌλο το δίκτυο, με νερό κάτω από 30 °CΌσο διαρκεί η εφαρμογήΈκτακτη
Διοξείδιο του χλωρίουΖεστό και κρύο νερόΣυνεχής, σε όλο το δίκτυοΜόνιμη
Σταθεροποιημένο διοξείδιο του χλωρίουΖεστό και κρύο νερόΣυνεχής, σε όλο το δίκτυοΜόνιμη
ΌζονΔεξαμενές και πύργοι ψύξηςΔεν μένει υπόλειμμα στο δίκτυοΣημειακή
Υπεριώδης ακτινοβολία UV-CΣτο σημείο της συσκευήςΔεν μένει υπόλειμμα στο δίκτυοΣυμπληρωματική
Φίλτρα σημείου χρήσης 0,2 μmΒρύση ή ντουςΌσο ζει το φίλτρο, 1 έως 3 μήνεςΠροστασία χρήστη

Όλες οι μέθοδοι αναλυτικά

Βρέθηκε Legionella σε δείγμα;

Αυτοψία, έκτακτη απολύμανση και επανέλεγχος, σε Αττική και όλη την Ελλάδα. Αν έχετε ήδη αποτελέσματα εργαστηρίου, στείλτε τα μαζί με το μήνυμά σας.

Πηγές: ECDC, ετήσια επιδημιολογική έκθεση για τη νόσο των λεγεωναρίων 2024 (Μάιος 2026). ECDC, European technical guidelines for the prevention, control and investigation of infections caused by Legionella species (2017). HSE, HSG274 Part 2 (2024). Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, Legionella and the prevention of legionellosis (2007). ΚΥΑ για το νερό ανθρώπινης κατανάλωσης, όπως ισχύει. Τελευταίος έλεγχος περιεχομένου: 21 Νοεμβρίου 2026.

Πληροφορίες

Ο παρών ιστότοπος έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Το LEGIONELLA.GR, υπό την αιγίδα της ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΡΜΑΝΣΕΩΝ ΓΚΡΟΥΠ ΑΕ, αποσκοπεί στην έγκυρη ενημέρωση του κοινού και των επαγγελματιών για το σημαντικό ζήτημα της Λεγιονέλλας, καθώς και για τα μέτρα πρόληψης και τις διαθέσιμες μεθόδους αντιμετώπισής της. Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάζει συγκεκριμένες τεχνολογίες και προϊόντα με τεκμηριωμένη και διαχρονικά αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα.