Αντιμετώπιση με υπευθυνότητα και διακριτικότητα

Παρόλο που το ιδανικό είναι να μην επιτραπεί εξ’ αρχής στο βακτηρίδιο να εισέλθει στο δίκτυο, η καταπολέμηση του είναι εφικτή με αρκετούς τρόπους τους οποίους σας τους παρουσιάζουμε παρακάτω με τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα τους:

Η εταιρία μας βρίσκεται σε θέση να κατανοήσει τις συνθήκες αλλά και τις ανάγκες κάθε εφαρμογής  διενεργώντας μια ανάλυση ρίσκου και καταστρώνοντας ένα σχέδιο διασφάλισης ποιότητας νερού ώστε να μπορέσει άμεσα και αποτελεσματικά να σας προφυλάξει από ένα ξέσπασμα Λεγιονέλλας ή να το καταστείλει.


Ποικίλες έρευνες έχουν αποδείξει τους μηχανισμούς με τους οποίους η Λεγιονέλλα μπορεί κα επιβιώνει σε εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες καθιστώντας την έναν δύσκολο εχθρό. Γι’ αυτό κυρίως ευθύνονται τα πρωτόζωα που την προστατεύουν από την δράση των βιοκτόνων (Barker et al., 1992) και την θερμική απολύμανση (Storey, Ashbolt & Stenstrom, 2004a) καθώς και οι αμοιβάδες (Skinner et al., 1983; Harf & Monteil, 1988) που πιστεύεται είναι και ο λόγος που η Λεγιονέλλα μπορεί να αντέξει στο αντίξοο περιβάλλον της διαδρομής ενός σταγονιδίου (Berendt, 1980; Hambleton et al., 1983; Tully, 1991).


Το πιο σύνηθες σημείο πολλαπλασιασμού και ανίχνευσης της Λεγεωνέλλα είναι τα δίκτυα διανομής του Ζεστού Νερού Χρήσης (Ζ.Ν.Χ.), οι θερμαντήρες (boiler) καθώς και ό,τι συνδέεται μ’ αυτούς αλλά και με τους πύργους ψύξης μιας εγκατάστασης.


ΘΕΡΜΙΚΗ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ

Η κλασσική μέθοδος είναι αυτή της θερμικής απολύμανσης μέσω θερμικού σοκ. Καθ’ ότι η Λεγιονέλλα είναι πολύ ευαίσθητη στις υψηλές θερμοκρασίες όπως φαίνεται παρακάτω (σύμφωνα με τις οδηγίες του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας) η θερμοκρασία του νερού πρέπει να παραμείνει πάνω από τους 70°C

> 70°C – Η Legionella πεθαίνει σχεδόν ακαριαία (Dennis, Green & Jones, 1984; Dennis, 1988b)

60°C – 90% πεθαίνει μέσα σε 2 λεπτά (Decimal reduction time (D) = 2)

50°C – 90% πεθαίνει μέσα σε 80–124 λεπτά, αναλόγως του γένους (Decimal reduction time (D) = 80-124)

48°C – 50°C – Επιβιώνει για πολλές ώρες αλλά δεν πολλαπλασιάζεται

32°C – 42°C – Ιδανικό εύρος πολλαπλασιασμού Yee & Wadowsky (1982)

25°C – 45°C – Εύρος πολλαπλασιασμού

< 20°C – Επιβιώνει αλλά παραμένει αδρανής, ακόμη και κάτω από το 0°C (σε λανθάνουσα κατάσταση) αν και σύγχρονες έρευνες (Soderberg, Rossier & Cianciotto, 2004) σε μεταλλαγμένα είδη δείχνουν πως ακόμη κι εδώ μπορεί να υπάρξει πολλαπλασιασμός

Ο “δεκαδικός χρόνος αναγωγής” είναι μια μονάδα μικροβιακής αντοχής στη θερμότητα και ορίζεται ως ο χρόνος που απαιτείται για να σκοτωθεί το 90% του πληθυσμού των μικροοργανισμών σε μια σταθερή θερμοκρασία και υπό καθορισμένες συνθήκες.

Η θερμική απολύμανση δεν μπορεί να θεωρηθεί ένας αποτελεσματικός τρόπος οριστικής απολύμανσης για μια πληθώρα λόγων και προτείνεται ως μια επείγουσα και πολύ αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος και καταστολής του ξεσπάσματος. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί περιοδικά ως ένα προσωρινό αντίμετρο έως ότου ο υπεύθυνος της εγκατάστασης προβεί σε περισσότερο αποτελεσματικές και μονιμότερες μεθόδους.

Διαδικασία απολύμανσης:

Αύξηση της θερμοκρασίας του μποϊλερ πάνω από τους 70°C και ενεργοποίηση της ανακυκλοφορίας. Άνοιγμα όλων των σημείων λήψεως ώστε να μετρηθεί θερμοκρασία τουλάχιστον 65°C για τουλάχιστον 5 λεπτά, ιδίως στα πλέον απομακρυσμένα σημεία. Προτείνεται η θερμοκρασία ανακυκλοφορίας του νερού να παραμείνει πάνω απο τους 70°C για τουλάχιστον τρεις ημέρες. Στη συνέχεια λαμβάνονται δείγματα και εξετάζονται για παρουσία Λεγιονέλας και αν χρειαστεί η διαδικασία πρέπει να επαναληφθεί. Η διαδικασία πρέπει να επαναλαμβάνεται κάθε 3-5 εβδομάδες.

Μειονεκτήματα της μεθόδου:

Εξαιρετικά ενεργοβόρος διαδικασία με υψηλό κόστος

Δεν είναι εφικτή η επίτευξη σταθερά υψηλής θερμοκρασίας σε παλαιές εγκαταστάσεις με παλαιό εξοπλισμό και εκτεταμένα δίκτυα

Ανάγκη για ανθρώπινη επίβλεψη, χρόνος

Εν δυνάμει επικίνδυνη όταν τα κτίρια κατοικούνται (εγκαύματα και θερμικό σοκ)

Πρόταση ενδεδειγμένης χρήσης:

Προτείνεται η θερμοκρασία του ζεστού νερού χρήσης να διατηρείται σταθερά τουλάχιστον στους 55°C και ποτέ κάτω από τους 50°C. Αυτό δεν αφορά την θερμοκρασία αποθήκευσης του νερού αλλά την θερμοκρασία του νερού στην πιο απομακρυσμένη λήψη!

Σημ.:

Ακόμη και αν αυτό τηρείται, δεν αποκλείεται η παρουσία βακτηριδίων Λεγεωνέλλας στο νερό αλλά εξασφαλίζεται ο περιορισμός του πληθυσμού τους.

ΧΗΜΙΚΗ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ

Η χημική απολύμανση απαιτεί παρέμβαση ειδικού τεχνικού, εξοικειωμένου με την χρήση και εφαρμογή ισχυρών οξειδωτικών χημικών.

Η πιο συνηθισμένη μέθοδος είναι εκείνη της χλωρίωσης του νερού. Ένα ξέσπασμα – επιδημία μπορεί να κατασταλθεί με σοκ χλωρίωσης, κρατώντας σκόπιμα δηλαδή τα επίπεδα υπολειμματικού χλωρίου πολύ υψηλά. Τα βακτηρίδια είναι εξαιρετικά ανθεκτικά σε ισχυρά όξινο περιβάλλον (ακόμη και σε pH 2 για σύντομο διάστημα) και έχουν απομονωθεί σε περιβάλλον με pH από 2.7 έως 8.3 (Anand et al., 1983; Sheehan, Henson & Ferris, 2005)

Διαδικασία απολύμανσης:

Η χλωρίωση πρέπει να εκτελείται σε κρύο νερό κάτω των 30°C και με pH < 7. Στην εγκατάσταση εγκχύεται χλώριο σε κάποια μορφή (όπως διοξείδιο Cl2 – πιο έντονη οξειδωτική δράση και λιγότερο διαβρωτικό, NaOCl κ.α.) ώστε το ελεύθερο υπολειμματικό χλώριο στην πιο απομακρυσμένη λήψη να μετρηθεί 20-50mg/lt. Ο χρόνος εφαρμογής εξαρτάται από αρκετές παραμέτρους όπως η θερμοκρασία, το pH, οι χημικές ιδιότητες του νερού. Συνήθως 2 ώρες για συγκεντρώσεις 20mg/lt και 1 ώρα για 50mg/lt ενώ δεν αποκλείονται περιπτώσεις όπου απαιτείται συγκέντρωση 50mg/l-100mg/l για 24 ώρες. Τα υψηλά αυτά επίπεδα χλωρίου στο νερό διαπερνούν αποτελεσματικά το βιοϋμένιο και σκοτώνουν και την Λεγιονέλλα και τους ξενιστές της. Στην συνέχεια η εγκατάσταση αδειάζει και γεμίζει με φρέσκο νερό το οποίο πρέπει να είναι χλωριωμένο με 0,5-1 mg/lt.

Η αποτελεσματικότητα αυτής της μεθόδου εξαρτάται από το κατά πόσον θα εξακολουθήσει να υπάρχει συνεχής χλωρίωση του νερού ώστε να πιστοποιείται ελεύθερο υπολειμματικό χλώριο 1-2mg/lt. Αν το νερό είναι πόσιμο τότε το ε.υ.χ. δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 0,5mg/lt.

Μειονεκτήματα της μεθόδου:

Απαιτεί συνεχή μέτρηση και δοσομετρική προσθήκη χημικού

Εξαιρετικά διαβρωτική μέθοδος ειδικά κατά την φάση της υπερχλωρίωσης σε παλαιά δίκτυα και ειδικά όσο υψηλότερη η θερμοκρασία

Απαιτεί παύση της λειτουργίας μια και απαγορεύεται η χρήση του νερού κατά την φάση της υπερχλωρίωσης

Δεν είναι αποτελεσματική σε νεκρά σημεία της εγκατάστασης, δηλαδή όπου δεν πάει το χημικό η Λεγιονέλα παραμένει

Απαιτεί ψύξη ή άδειασμα του ζεστού νερού χρήσης

Σημ.:

Σύμφωνα με τον καθηγητή Δρ. Βελονάκη, “σύμφωνα με ορισμένες ενδείξεις, νοσοκομεία με χρήση μονοχλωραμίνης φαίνεται να έχουν μικρότερο αποικισμό από Λεγεωνέλλες και λιγότερες επιδημικές εκρήξεις Λεγεωνέλλωσης. Μπορεί η μονοχλωραμίνη να ενεργεί βραδύτερα από τη χλωρίνη, αλλά φαίνεται ότι παραμένει για πιο πολύ χρόνο και επομένως αποδεικνύεται αποτελεσματικότερη για τα βιοϋμένια.” Επίσης κατά τον ίδιο, “από το σύνολο των δειγμάτων, ανεξαρτήτως προέλευσης (εδώ συμπεριλαμβάνονται και δείγματα από μερικά άλλα νοσοκομεία εκτός Αττικής), ανιχνεύθηκε Legionella spp σε ποσοστό περίπου 40%. Το εύρος του μικροβιακού φορτίου που μετρήθηκε, κυμάνθηκε από 500 – 540 000 cfu/l νερού.”

Παρόμοια είναι και η διαδικασία απολύμανσης πισίνας ή σπα όπου είναι απαραίτητη και η φροντίδα και έλεγχος των φίλτρων, καθώς και τους πύργους ψύξης. Επικοινωνήστε μαζί μας για λεπτομέρειες.

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΦΙΛΤΡΑΝΣΗ

Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για την πρόληψη του πολλαπλασιασμού της Λεγιονέλλα σ’ ένα δίκτυο είναι ο αποκλεισμός της από το να εισέλθει σ’ αυτό εξ’ αρχής. Η προσεκτικά μελετημένη και διαστασιολογημένη εφαρμογή μηχανικών φίλτρων κατάλληλων για την παρακράτηση της, είτε αποκλείεει την είσοδο της στο σύστημα είτε φροντίζει ώστε τα επίπεδα της να παραμένουν εκτός των επικίνδυνων ορίων.

Τα φίλτρα αυτά τοποθετούνται μετά τον μετρητή ροής, είτε στην είσοδο ή την έξοδο του boiler, ή στην ανακυκλοφορία, ανάλογα με την ιδιαιτερότητα της εφαρμογής.

ΙΟΝΤΑ ΑΡΓΥΡΟΥ – ΧΑΛΚΟΥ

Ο χαλκός και ο άργυρος είναι δυο υλικά που από την αρχαιότητα ακόμη χρησιμοποιούνταν για τις απολυμαντικές τους ιδιότητες. Για πολλά χρόνια η μέθοδος αυτή παρέμενε ασταθής και δεν μπορούσε να ελεγχθεί ο ακριβής αριθμός ιόντων που απελευθερώνοντας στο νερό. Η εξέλιξη στην τεχνολογία έχει επιτρέψει την κατασκευή συσκευών που εκτελούν αυτή την λειτουργία με πολύ μεγάλη ακρίβεια και ασφάλεια, καθιστώντας την μέθοδο αυτή μια από τις πλέον αξιόπιστες στην καταπολέμηση της Λεγιονέλλα.

Είναι μάλιστα τόσο αποτελεσματική (συνεχίζει την δράση της ακόμη και για τρεις ημέρες διακοπής ρεύματος) που είναι δυνατόν να δοθεί εγγύηση ότι στο συγκεκριμένο δίκτυο θα αποκλειστεί η ανίχνευση Λεγιονέλλας!

ΙΟΝΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

Μια τεχνολογία που αναπτύχθηκε στην Γερμανία με στόχο των ιδιαιτέρων απαιτήσεων της Γερμανικής αγοράς αλλά σύντομα εξαπλώθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο. Χρησιμοποιώντας τα φυσικά συστατικά του νερού και μέσα από μια απλή αλλά ιδιαίτερη διαδικασία, παράγεται η απαραίτητη ποσότητα χλωρίου ώστε το δίκτυο να παραμένει καθαρό από Λεγιονέλλα αλλά και άλλα βακτηρίδια ή μικρόβια.

ΥΠΕΡΙΩΔΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ U.V.

Λόγω της φύσης της Λεγιονέλα, οι λάμπες Υπεριώδους ακτινοβολίας δεν είναι αξιόπιστη λύση χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο στον έλεγχο και καταστολή της. Γι΄αυτό το λόγο προτείνουμε την χρήση τους όταν οι συνθήκες την ευνοούν και θα απέφεραν αποτέλεσμα.

ΟΖΟΝ

Είναι αέριο ασταθές, ισχυρά οξειδωτικό, ισχυρό τοξικό με χαρακτηριστική οσμή και κυανό χρώμα. Παρόλο που η δράση του είναι εξαιρετικά αποτελεσματική ως βιοκτόνο, παραμένει προβληματική η παραγωγή του καθώς δεν επιτρέπεται να υπάρξει μέσα στο δίκτυο πάνω από συγκεκριμένα όρια λόγω της εξαιρετικά μεγάλης τοξικότητας του. Υπάρχουν συσκευές που παράγουν όζον με πολύ μεγάλη ακρίβεια ανάλογα με τις ανάγκες τις εγκατάστασης. Η εταιρία μας προτείνει αυτές τις συσκευές, μόνο σε εφαρμογές πολύ μεγάλων απαιτήσεων λόγω του πολύ μεγάλου κόστους τους. Σε μικρότερες εγκαταστάσεις η λύση αυτή παραμένει ασύμφορη, σύμφωνα με τα όσα γνωρίζουμε.