Legionella: Υπάρχει στην Φύση

Το βακτηρίδιο της Λεγιονέλλας βρίσκεται σε μικρές συγκεντρώσεις μέσα στους φυσικούς υδάτινους πόρους (λίμνες, ποτάμια, ακόμη και θάλασσα), σπανιότερα δε στο έδαφος. Στις συγκεντρώσεις αυτές δεν αποτελεί συνήθως κίνδυνο για την δημόσια υγεία.
Κατά την συλλογή και διανομή του όμως, (δεξαμενές, θερμαντήρες νερού – boiler, δίκτυα σωληνώσεων) είναι πιθανόν να δημιουργηθούν συνθήκες κατάλληλες για τον πολλαπλασιασμό του οδηγώντας τις αρχικά ακίνδυνες συγκεντρώσεις του σε πολύ αυξημένες και επικίνδυνες για τον άνθρωπο αποικίες.


Η “Νόσος των Λεγεωναρίων”

Έκθεση στο βακτήριο αυτό μπορεί να προκαλέσει μια σειρά συμπτωμάτων όπως Ποντιακό πυρετό, πονοκεφάλους, κόπωση, πόνο στις αρθρώσεις και τους μύες, έντονο βήχα, δύσπνοια και τέλος την πολύ γνωστή “Νόσο των Λεγεωναρίων“. Το όνομά της το πήρε από την πρώτη επιδημία που έλαβε χώρα το 1976 σε ένα ξενοδοχείο στη Φιλαδέλφια των Η.Π.Α., όπου έκανε το 58º συνέδριο της η Λεγεώνα της Αμερικής και διαδόθηκε μέσω του κεντρικού συστήματος κλιματισμού. Νοσήσανε 221 άτομα από τα οποία κατέληξαν τα 34.

Η νόσος αυτή είναι μια πολύ σοβαρή μορφής πνευμονία με ποσοστό θνησιμότητας γύρω στο 15% σε υγιή άτομα και γύρω στο 40% σε ειδικές ομάδες (βρέφη, ηλικιωμένους, άτομα με ανοσοκαταστολή, μανιώδης καπνιστές κ.α.). Έχει χρόνο επώασης 2-10 ημέρες και τα συμπτώματα εκδηλώνονται περίπου 3-6 ημέρες μετά την έκθεση.


Οι τρεις παράγοντες που ευνοούν την ανάπτυξη της είναι:

1. Θερμοκρασία:

λεγεωνελα

Θερμοκρασίες μεταξύ 20℃ – 42℃ με ιδανική εκείνη των 35℃. Η Λεγιονέλλα δεν πολλαπλασιάζεται κάτω από τους 20℃ (γι’ αυτό και συνήθως δεν ανιχνεύεται στο κρύο νερό όταν η εγκατάσταση είναι σωστή) και εξοντώνεται πάνω από του 45℃, λογαριθμικά. Περισσότερα γι΄αυτό στην σελίδα “Αντιμετώπιση

 

 

2. Στασιμότητα:
νόσος των λεγεωναρίωνΗ Λεγιονέλα χρειάζεται ένα σταθερό περιβάλλον για να πολλαπλασιαστεί. Μια συνεχής ροή δεν θα επέτρεπε στις αποικίες να φτάσουν σε επικίνδυνα όρια ακόμη και αν οι παραπάνω συνθήκες ικανοποιούνταν. Μεγάλοι αποταμιευτήρες νερού, θερμαντήρες και “νεκρά” σημεία σε δίκτυα εξασφαλίζουν αυτόν τον παράγοντα.

 

 

3. Τροφή:

Legionela

Το βακτηρίδιο της Λεγιονέλλα τρέφεται από άλλα βακτήρια που επίσης υπάρχουν με φυσικό τρόπο στο νερό καθώς και από αμοιβάδες, πρωτόζωα, και ότι μπορεί να συνθέσει ή να περιέχει το βιοφίλμ που έχει σημιουργηθεί στο εσωτερικό των σωληνώσεων ή δεξαμενών.

 

 


Ανθεκτικότητα του μικροβίου

Είναι ένα εξαιρετικά ανθεκτικό βακτηρίδιο που μπορεί να παραμείνει σε λανθάνουσα κατάσταση για πάρα πολύ καιρό και όταν συντελεστούν οι παραπάνω τρεις παράγοντες να ξεκινήσει τον πολλαπλασιασμό του, διπλασιάζοντας την αποικία κάθε περίπου δυο ώρες. Τα μέρη που μπορεί να “κρυφτεί” είναι αόρατα με γυμνό μάτι και είναι κυρίως οι επικαθίσεις ασβεστίου (άλατα), η σκουριά και η γλίτσα. Αυτά βρίσκονται στο εσωτερικό κάθε δικτύου σωληνώσεως, αποθηκευτήρα νερού, μπόϊλερ, πύργου ψύξεως κ.α.


Τρόπος Μετάδοσης της Νόσου

shower spray legionellaΤο βακτηρίδιο αυτό προσβάλλει τον άνθρωπο μέσω της αναπνευστικής οδού. Απο μόνο του δεν μπορεί να μεταφερθεί και γι’ αυτό χρησιμοποιεί εκνεφώματα ή μικροσταγονίδια ως “κάψουλες” μεταφοράς. Σημεία που παράγονται τέτοια σταγονίδια είναι τα ντουζ, τα συντριβάνια, τα ενυδρεία, οι πισίνες, τα σπα, θεραπευτικοί υγραντες, υγραντές χώρου και κατεξοχήν οι πύργοι ψύξης. Με την εισπνοή εγκαθίσταται στο βάθος των πνευμόνων και εκεί αρχίζει την καταστρεπτική δράση του τρεφόμενο με μακροφάγα και επιθηλιακά κύτταρα του πνεύμονα όπου και αναπαράγεται.

πυργος ψυξης λεγιονελαΤα σταγονίδια μπορούν να μεταφερθούν σε απόσταση ακόμη και 6 km παρ’ όλο που παλαιότερα πιστευόταν ότι το
φαινόμενο είναι τοπικό. Αυτό επιβεβαιώθηκε στο Pas-de-Calais στην Βόρεια Γαλλία το 2003-2004. Υπήρξαν 86 επιβεβαιωμένα κρούσματα κατά την διάρκεια ενός ξεσπάσματος εκ των οποίων τα 18 καταλήξαν. Η εστία της μόλυνσης βρέθηκε να είναι ένας πύργος ψύξης σε ένα πετρελαιοχημικό εργοστάσιο και ανάλυση των κρουσμάτων έδειξε ότι κάποιοι από αυτούς κατοικούσαν έως και 6-7 km από την εστία.

Η Λεγιονέλα δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο και λόγω της φύσης της δεν μπορεί να εισβάλει στον οργανισμό μέσω του νερού ή της τροφής (αναζητά κοιλότητες που υπάρχουν στους πνεύμονες όχι όμως στο στομάχι).

Η θνησιμότητα από την νόσο είναι μεγάλη κυρίως λόγω της καθυστερημένης διάγνωσης της μια και παρουσιάζει τυπικά συμπτώματα πνευμονίας αλλά και λόγω της ανθεκτικότητας του βακτηριδίου.